Hoe bereken je de juiste maat vetafscheider volgens NEN-EN 1825?
De maat van een vetafscheider volgt uit NEN-EN 1825 en wordt uitgedrukt in de nominale grootte NS. Die NS berekent u uit het maatgevende afvalwaterdebiet in liter per seconde, vermenigvuldigd met correctiefactoren voor de temperatuur van het water, de dichtheid van het vet en het gebruik van reinigingsmiddelen. Het aantal couverts is daarbij hooguit een ruwe indicatie, niet de rekenbasis.
Een vetafscheider wordt ook wel vetvanger, vetput, vetvangput of in het Engels grease separator genoemd.
Waar de berekening op rust: het debiet
Het startpunt is altijd het maatgevende debiet, de hoeveelheid vethoudend afvalwater die op het drukste moment door de afscheider stroomt. U bepaalt dat uit de aangesloten toestellen, zoals spoelbakken, vaatwassers, kookketels en vloergoten, of uit de verbruikte hoeveelheid water per dag verdeeld over de werkelijke gebruiksuren. Een keuken die in korte pieken afvoert vraagt een andere maat dan een bedrijf dat gelijkmatig de dag door loost. Reken het debiet te laag in, dan stroomt het water bij piekbelasting te snel door en krijgt het vet geen tijd om op te stijgen.
De correctiefactoren die de maat opdrijven
NEN-EN 1825 corrigeert het debiet met drie factoren. De temperatuurfactor is hoger naarmate het afvalwater warmer is, want warm vet blijft langer vloeibaar en scheidt slechter. De dichtheidsfactor houdt rekening met de soort vetten en oliën die u loost; lichtere of plantaardige vetten kunnen een hogere factor geven. De factor voor reinigings- en spoelmiddelen telt mee omdat detergenten het vet emulgeren en de scheiding bemoeilijken. Heet water uit vaatwassers gecombineerd met sterke reinigingsmiddelen is de meest voorkomende reden dat een afscheider groter uitvalt dan ondernemers verwachten.
Van NS naar een standaardtype
De uitkomst van de berekening is een NS-waarde. U kiest vervolgens het eerstvolgende standaardtype dat daar gelijk aan of groter dan is. Te ruim kiezen lijkt veilig maar is het niet: in een te grote afscheider stroomt het water trager en kan het slib en vet langer staan, wat geur en afbraak in de hand werkt, en de kosten lopen op. Te krap kiezen leidt tot afkeuring door de omgevingsdienst en tot vet dat alsnog het riool in gaat. De juiste maat zit er precies tussenin, en die haalt u alleen uit een nette berekening.
Reken het zelf voor met de rekenhulp
Wilt u een eerste indicatie van de benodigde maat, gebruik dan de rekenhulp. Daarmee komt u snel in de buurt. Voor een berekening die de toets van het bevoegd gezag doorstaat, blijft een opname op locatie verstandig, omdat het werkelijke debiet en de aangesloten toestellen het verschil maken. Meer achtergrond vindt u op de pagina over vetafscheiders.
Veelgestelde vragen
Mag ik de maat baseren op het aantal maaltijden per dag?
Het aantal maaltijden is een grove vuistregel, geen rekenbasis. NEN-EN 1825 gaat uit van het werkelijke debiet en de aangesloten toestellen. Twee keukens met evenveel couverts kunnen sterk verschillende debieten hebben.
Waarom maakt warm water de afscheider groter?
Warm vet blijft langer vloeibaar en stijgt trager op. De temperatuurfactor in de norm verhoogt daarom de benodigde capaciteit, zodat het water genoeg verblijftijd houdt om alsnog te scheiden.
Telt de slibvang mee in de NS?
De slibvang is een eigen onderdeel met een eigen volume, maar hoort wel bij het systeem en wordt in samenhang met de afscheider gedimensioneerd. Lees verder over de slibvangput.
Lees ook hoe u zo'n afscheider goed onderhoudt in hoe vaak moet een vetafscheider geleegd en gekeurd worden.